- Информация о материале
- Автор: Super User
- Категория: Знаменитые люди
- Просмотров: 752
Николай Алексеевич Орлов Саха республикатын тыатын хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, Уус Алдан улууһун бочуоттаах олохтооҕо, Аҕа дойду улуу сэриитин кыттыылааҕа. Хоро нэһилиэгин историятын үөрэтиигэ балачча архивнай матырыйаалары муспут, ахтыылары хомуйбут, нэһилиэк историятыгар биллэр-көстөр суолу хаалларбыт дьон олохторун хаһыаттарга сырдаппыт энтузиаст киһи быһыытынан биллэр. Кини олоҕун усталаах - туоратыгар төрөөбүт - үөскээбит нэһилиэгин дириҥник уонна кырдьыктаахтык үөрэтэн, тумаҥҥа сүтүөхчэ буолбут саҕахтары дьэҥкэрдэр туһугар туруулаһан үлэлэспитэ.
Николай Алексеевич Орлов автобиографията
Орлов Николай Алексеевич 1925 сыллаахха ыам ыйын 12 күнүгэр Уус Алдан улууһун Хоро нэһилиэгэр дьадаҥы бааһынай кэргэнигэр төрөөбүтэ. Төгүрүк тулаайах улааппыта.
1934 с. Чараҥ начальнай оскуолатыгар үөрэнэ киирбитэ уонна 1938 сыллаахха бүтэрбитэ.
1939 с. Мүрү 7 кылаастаах оскуолатыгар үөрэнэ киирбитэ. Манна сэттис кылааһы бүтэрбитэ.
1941 с. *Кыһыл Маяк* колхоз бырабылыанньата хоту балык бултааһыныгар ыыппыта. Күһүн эргиллэн кэлэн баран, колхоз ферматыгар учуотчутунан үлэлээбитэ.
1943 с. бэс ыйын 3 күнүгэр Кыһыл Армия кэккэтигэр ыҥырыллыбыта.
06.08.1943 - 18.03.1944 сс. Монголияҕа 141-с караульнай ротаҕа сулууспалаабыта.
19.03.1944 - 09.08.1945 сс. 80-с мотострелковай полк 6-с ротатыгар сулууспалаабыта.
09.08.1945 - 03.03.1945 сс. Япония империалистарын утары 55-с Хинганскай Кыһыл Знамялаах стрелковай полка састаабыгар киирсэн сэриилэспитэ.
03.04.1946 - 06.11.1946 сс. 15935-Ю в/ч сулууспалаабыта.
16.03.1948 с. Кыһыл Армия кэккэтиттэн демобилизацияламмыта.
Төрөөбүт колхоһугар 1950 с. диэри счетоводунан, звеноводунан үлэлээбитэ.
1950-1953 сс. Дьокуускайдааҕы тыа хаһаайыстыбатын оскуолатыгар үөрэнэн младшай агроном идэтин ылбыта.
1953-1954 сс. Маленков аатынан колхозка кылаабынай агрономунан, колхоз бэрэссэдээтэлин солбуйааччынан үлэлээбитэ. Комсомольскай тэрилтэ секретара этэ.
1955-1957 сс. Колхоз бырабылыанньатынан бэрэссэдээтэлин солбуйааччынан талыллыбыта. "Чаран" биригээдэтин биригэдьииринэн үлэлээбитэ.
1957 сыллаахтан КПСС чилиэнэ.
1958-1961 сс. Герой Егоров аатынан колхоз бэрэссэдээтэлин солбуйааччытынан үлэлээбитэ.
1961-1963 сс. "Чаран" биригээдэтин биригэдьиирэ.
1963 с. Мүрү орто оскуолатын ботаникаҕа учуутала.
1964 с. "Октябрь" колхоз кылаабынай агронома, бырабылыанньа бэрэссэдээтэлин солбуйааччы.
1965 с. Партизан Заболоцкай аатынан колхоз кылаабынай экономиһа.
1965-1967 сс. "Маяк" колхоз бэрэссэдээтэлин солбуйааччы, колхоз кылаабынай агронома.
1967-1968 сс. Герой Егоров аатынан колхоз парткомун босхоломмут секретара.
1969-1970 сс. саҥа тэриллибит ММС кылаабынай экономиһа.
1970 с. Уус Алдан оройуон тыатын хаһаайыстыбатын производственнай управлениетын инженер-строителэ.
1971-1979 сс. Старшай инженер-мелиоратор.
1979-1983 сс. "Сардаҥа" совхоз кылаабынай агронома, директоры солбуйааччы.
1983 с. "Сардаҥа" совхоз "Чаран" биригээдэтин биригэдьиирэ.
1986-1990 сс. Уус Алдан улууһунааҕы куурдуллар уонна нүөлсүтүллэр систематын эксплуатациялыыр управления маастара.
Өр сылларга нэһилиэк, оройуон сэбиэттэрин депутатынан хас да талыллыбыта, уобаластааҕы комсомольскай, партийнай конференциялар делегаттара. Социалистическай куоталаһыы хас да төгүллээх кыайыылааҕа.
Аҕа дойду сэриитин 2-с степеннээх уордьанынан "Японияны кыайыы иһин", "1941-1945 сс. килбиэннээх үлэтин иһин" о.д.а. мэтээллэринэн, грамоталарынан наҕараадаламмыта. Кини "Хоро нэһилиэгэ Аҕа дойду сэриитин сылларыгар" (1995) уонна "Сырабыт тилиннэ, Өлүөнэ Мүрүлүүн сиэттистэ" (2005) кинигэлэр автордара.
Аҕа дойду Улуу сэриитин уонна үлэ ветерана, Уус Алдан улууһун, Хоро нэһилиэгин Бочуоттаах гражданина, Саха Республикатын тыатын хаһаайыстыбатын тыатын хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ.
2009 сыл, кулун тутар 14 күнүгэр ыарахан ыарыыттан олохтон туораабыта.
- Информация о материале
- Автор: Super User
- Категория: Знаменитые люди
- Просмотров: 730
1899 сыл ахсынньы ый 19 күнүгэр Уус Алдан оройуонугар Хоро нэһилиэгэр төрөөбүтэ. Кини эдэр сааһа дойдуга буолан ааспыт улахан уларыйыылар кэмнэригэр түбэспитэ. Эдэр киһи холбоһуктааһыҥҥа, нэһилиэк култуурнай олоҕун сырдатыыга актыыбнайдык кыттыбыта, биир тылынан этэххэ, бары бөдөҥ социалистическай уларыйыылар кини хараҕын далын ортотугар буолан ааспыттара.
Эдэркээн Данил Бурцев оройуоҥҥа биир бастакынан тэриллибит "Маяк" холкуос бэрэссэдээтилинэн талыллар. 1933 - 1938 сылларга Хоротооҕу сель-сэбиэт бэрэссэдээтэлинэн, 1938 -1943 сылларга - Уус Алданнааҕы райсовет исполкомун бэрэссэдээтэлин солбуйааччынан, райисполкомҥа суол салаатын сэбиэдиссэйинэн үлэлээбитэ. 1943 - 1954 сылларга сүөһү иитиитин хонтуоратын дириэктэринэн, МТС партийнай тэрийээччитинэн, холкуос бэрэссэдээтэлин солбуйааччытынан, Хоро сель-сэбиэтин исполкомун бэрэссэдээтэлинэн үлэлээн, үлэҕэ-хамнаска үрдүк ситиһиилэри көрдөрбүтэ. Д.Г. Бурцев - Тайыла олоҕун биир саамай бэлиэ түгэнинэн: сель-сэбиэккэ бэрэссэдээтэллии сыльан, үрдүк көрдөрүүлээх үлэтин иһин, ВЦИК Президиумуттан харчынан бириэмийэлэммитэ уонна саамай үөрүүлээҕэ - бэлэсипиэтинэн наҕараадаламмыта буолар. Ол бэлэсипиэти Миирнэйгэ кинини биллиилээх драматург, поэт, саха литэрэтиирэтин төрүттээччилэртэн биирдэстэрэ Анемподист Софронов - Алампа үөрэппитэ.
1935 сыл от ыйын 5 күнүгэр холкуостары бөҕөргөтүүгэ, сель-сэбиэт үлэтигэр актыыбы хаҥатыыга уһулуччу көрдөрүүлээх - таһаарыылаах үлэтин бэлиэтээн, Д.Г. Бурцев - Тайыла саха дьонуттан биир бастакынан, Бүтүн Сойуустааҕы Киин Ситэриилээх Кэмитиэт "Үлэ Дьоруойа" Грамотатынан наҕараадаламмыта.
Тайыла Буурсап МТС тэрилтэтигэр партийнай тэрийээччинэн үлэлиир кэмигэр Уус Алдан оройуона Саха АССР Миниистирдэрин Сэбиэтин көһөрүллэ сылдьар Кыһыл Знамятынан наҕараадаламмыта.
Данил Гаврильевич Буурсап - Тайыла бочуоттаах сынньалаҥҥа тахсан баран, нэһилиэк, холкуос олоҕор көхтөөх кыттыыны ылара, кэнчээри ыччаты кытта көрсүһэрэ, үлэҕэ-хамнаска элбэх сыллаах баай уопутун үллэстэрэ. Кинини үчүгэйдик билэр дьон ахталларынан, Тайыла майгыта сүрдээх судургу, сэмэй этэ. Кини араас хабааннаах мунньахтарга, тэрээһиннэргэ олус суолталаах этиилэри оҥортуура күн бүгүн да кэрэ кэпсээн буолан ахтыллар.
Үлэ Дьоруойа Данил Гаврильевич Бурцев - Тайыла сырдык тыына 1984 сыллаах 84 сааһыгар быстыбыта.
