Николай Алексеевич Орлов Саха республикатын тыатын хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, Уус Алдан улууһун бочуоттаах олохтооҕо, Аҕа дойду улуу сэриитин кыттыылааҕа. Хоро нэһилиэгин историятын үөрэтиигэ балачча архивнай матырыйаалары муспут, ахтыылары хомуйбут, нэһилиэк историятыгар биллэр-көстөр суолу хаалларбыт дьон олохторун хаһыаттарга сырдаппыт энтузиаст киһи быһыытынан биллэр. Кини олоҕун усталаах - туоратыгар төрөөбүт - үөскээбит нэһилиэгин дириҥник уонна кырдьыктаахтык үөрэтэн, тумаҥҥа сүтүөхчэ буолбут саҕахтары дьэҥкэрдэр туһугар туруулаһан үлэлэспитэ. 

Николай Алексеевич Орлов автобиографията

Орлов Николай Алексеевич 1925 сыллаахха ыам ыйын 12 күнүгэр Уус Алдан улууһун Хоро нэһилиэгэр дьадаҥы бааһынай кэргэнигэр төрөөбүтэ. Төгүрүк тулаайах улааппыта.

1934 с. Чараҥ начальнай оскуолатыгар үөрэнэ киирбитэ уонна 1938 сыллаахха бүтэрбитэ.

1939 с. Мүрү 7 кылаастаах оскуолатыгар үөрэнэ киирбитэ. Манна сэттис кылааһы бүтэрбитэ.

1941 с.  *Кыһыл Маяк* колхоз бырабылыанньата хоту балык бултааһыныгар ыыппыта. Күһүн эргиллэн кэлэн баран, колхоз ферматыгар учуотчутунан үлэлээбитэ.

1943 с. бэс ыйын 3 күнүгэр Кыһыл Армия кэккэтигэр ыҥырыллыбыта.

06.08.1943 - 18.03.1944 сс. Монголияҕа 141-с караульнай ротаҕа сулууспалаабыта.

19.03.1944 - 09.08.1945 сс. 80-с мотострелковай полк 6-с ротатыгар сулууспалаабыта.

09.08.1945 - 03.03.1945 сс. Япония империалистарын утары 55-с Хинганскай Кыһыл Знамялаах стрелковай полка састаабыгар киирсэн сэриилэспитэ.

03.04.1946 - 06.11.1946 сс. 15935-Ю в/ч сулууспалаабыта.

16.03.1948 с. Кыһыл Армия кэккэтиттэн демобилизацияламмыта.

Төрөөбүт колхоһугар 1950 с. диэри счетоводунан, звеноводунан үлэлээбитэ.

1950-1953 сс. Дьокуускайдааҕы тыа хаһаайыстыбатын оскуолатыгар үөрэнэн младшай агроном идэтин ылбыта.

1953-1954 сс. Маленков аатынан колхозка кылаабынай агрономунан, колхоз бэрэссэдээтэлин солбуйааччынан үлэлээбитэ. Комсомольскай тэрилтэ секретара этэ.

1955-1957 сс. Колхоз бырабылыанньатынан бэрэссэдээтэлин солбуйааччынан талыллыбыта. "Чаран" биригээдэтин биригэдьииринэн үлэлээбитэ.

1957 сыллаахтан КПСС чилиэнэ.

1958-1961 сс. Герой Егоров аатынан колхоз бэрэссэдээтэлин солбуйааччытынан үлэлээбитэ.

1961-1963 сс. "Чаран" биригээдэтин биригэдьиирэ.

1963 с. Мүрү орто оскуолатын ботаникаҕа учуутала.

1964 с. "Октябрь" колхоз кылаабынай агронома, бырабылыанньа бэрэссэдээтэлин солбуйааччы.

1965 с. Партизан Заболоцкай аатынан колхоз кылаабынай экономиһа.

1965-1967 сс. "Маяк" колхоз бэрэссэдээтэлин солбуйааччы, колхоз кылаабынай агронома.

1967-1968 сс. Герой Егоров аатынан колхоз парткомун босхоломмут секретара.

1969-1970 сс. саҥа тэриллибит ММС кылаабынай экономиһа.

1970 с. Уус Алдан оройуон тыатын хаһаайыстыбатын производственнай управлениетын инженер-строителэ.

1971-1979 сс. Старшай инженер-мелиоратор.

1979-1983 сс. "Сардаҥа" совхоз кылаабынай агронома, директоры солбуйааччы.

1983 с. "Сардаҥа" совхоз "Чаран" биригээдэтин биригэдьиирэ.

1986-1990 сс. Уус Алдан улууһунааҕы куурдуллар уонна нүөлсүтүллэр систематын эксплуатациялыыр управления маастара.

Өр сылларга нэһилиэк, оройуон сэбиэттэрин депутатынан хас да талыллыбыта, уобаластааҕы комсомольскай, партийнай конференциялар делегаттара. Социалистическай куоталаһыы хас да төгүллээх кыайыылааҕа.

Аҕа дойду сэриитин 2-с степеннээх уордьанынан "Японияны кыайыы иһин", "1941-1945 сс. килбиэннээх үлэтин иһин" о.д.а. мэтээллэринэн, грамоталарынан наҕараадаламмыта. Кини "Хоро нэһилиэгэ Аҕа дойду сэриитин сылларыгар" (1995) уонна "Сырабыт тилиннэ, Өлүөнэ Мүрүлүүн сиэттистэ" (2005) кинигэлэр автордара.

Аҕа дойду Улуу сэриитин уонна үлэ ветерана, Уус Алдан улууһун, Хоро нэһилиэгин Бочуоттаах гражданина, Саха Республикатын тыатын хаһаайыстыбатын тыатын хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ.

2009 сыл, кулун тутар 14 күнүгэр ыарахан ыарыыттан олохтон туораабыта.